Reisverslag van Richard en Wim op de NG19 “ Elisabeth”.

Maandag 31.10.2011

Mooi weer, stralende zon, windkracht 1-2.

Na een rit van bijna drie uur komen we om 7 uur  aan in Harlingen, het havenstadje ten noorden van de afsluitdijk in Nederland. In de haven gaan we op zoek naar de twee visserskotters waarmee we de komende week op zee zullen doorbrengen. Al snel vinden we de Elisabeth en de Wilma aan de eerste steiger van de vissershaven.

We nemen eerst even de tijd voor een ontbijtje want de bemanning komt pas rond acht uur aan. Heerlijke broodjes en lekkere koffie versterken de innerlijke mens en we mijmeren al wat weg over wat nog komen zal.

Iets na achten komt de bemanning aan en we beginnen met man en macht alles in te laden. De bemanning neemt uitgebreid de tijd om kennis te maken en vervolgens installeren we ons. De bemanning begint onmiddellijk met de nodige herstelwerkzaamheden. Netten worden hersteld en kettingen vernieuwd. Een hele klus die snel geklaard is. Op deze manier zullen ze geen tijd verliezen wanneer ze op zee zijn en het vissen begint.

Even na negen uur vertrek de Wilma richting Noordzee, het avontuur voor Wouter en Mark kan beginnen, het onze laat nog even op zich wachten daar er eerst nog 2 ton ijs moet worden ingeslagen daar er een probleempje is met de ijsmachine.

Een klein uurtje later worden ook op de Elisabeth de trossen losgegooid en kiest onze schuit het ruime sop. Wij beginnen dan maar aan de voorbereidingen van het middagmaal.

Rond het middaguur passeren we de Waddeneilanden en gaan tussen Vlieland en Ter Schelling het zeegat in. De bomen zijn reeds opengeklapt, kwestie van het schip wat meer stabiliteit te geven. We stomen stevig door naar de eerste visgebieden en ondertussen is de bemanning nog druk doende met de netten volledig te herstellen, ze hebben aardig wat averij opgelopen na de storm van vorige week.

12.45u. Het middagmaal is klaar en we gaan aan tafel voor een heerlijk pitta van kip met sla, tomaten en overheerlijke knoflooksaus. Iedereen eet zijn buik goed rond. Ondertussen krijgen we bericht van de Wilma, de koks voelen zich niet zo best. ( De zetpillen zullen hun werk wel doen zeker.) De bemanning ruimt alles snel op en gaat vervolgens even de kooi in wetende wat komen gaat. Richard en ik zetten ons even op het achterdek in het zonnetje en al snel zijn we beiden in dromenland. We worden echter bruusk gewekt door het gekletter van kettingen en het bonken van de korren.

15.00u. Het grote moment is daar, de netten gaan te water en het vissen kan beginnen. Deze netten worden ongeveer veertig meter diep over de zeebodem gesleept en zijn zo’n dertig meter lang. Het schip ligt nu nog stabieler op het water. Tijd voor een slokje fris en dan maar hopen op een goede vangst.

17.00u. Het is dan zover, de netten komen voor de eerste maal uit het water, benieuwd wat er tevoorschijn komt. De netten worden leeggemaakt en vervolgens word de ganse vangst netjes gekuist en gesorteerd. De bemanning is niet onder de indruk van onze eerste trek, het mocht zeker meer zijn en ondertussen zijn de netten reeds terug op de bodem van de zee hun werk aan het doen. Als de hele vangst in het ruim is opgeslagen is het tijd voor een verse bak koffie. Wij treffen vervolgens de laatste voorbereidingen voor het avondmaal.

19.00u. Iedereen terug aan de want de volgende trek is weer een feit, Richard blijft in de kombuis om de laatste hand te leggen aan het avondmaal en ik ga mee helpen met de bemanning. Bij deze trek zitten een paar zeer grote schollen, een Lotte en een rog. Als alles in het ruim ligt gaan we met z’n allen aan tafel voor een echt feestmaal. Gebraden hertenfilet, spruitjes in roomsaus, hartige aardappelpuree en een heerlijke wildroomsaus. De bemanning is meer dan tevreden, duimen en vingers worden afgelikt. Tot de laatste hapjes verdwijnen in de hongerige buiken. Een lust voor elke kok om deze mensen te zien genieten van het eten. Wanneer alles opgeruimd is in de kombuis neem ik met Richard “a dram of Whisky” op het achterdek om onze eerste visdag te bezegelen. Nog even rust en dan zijn de netten weer daar.

Het is ongelooflijk dat we nooit even stil staan bij het eten van een stukje vis, wat er allemaal bij komt kijken. Hoeveel mensenarbeid en energie er nodig is om dat stukje zee op ons bord te krijgen. Onnoemelijk veel respect voor de mensen die dit dag in dag uit opbrengen, maar ook enorme bewondering. Dit doe je met passie en liefde, anders hou je dit nooit vol.

Ondertussen is de volgende trek een feit. Eens de vangst netjes in het ruim is gestockeerd, besluit ik om mijn kooi op te zoeken, een beetje slaap zal me goed doen.

Dinsdag 01.11.2011

Licht bewolkt, aangename temperatuur, windkracht 4-5.

04.00u. Na twee trekken te hebben doorgeslapen zijn we weer klaar om aan dek te gaan. De wind doet zijn werk en het schip danst vrolijk op en neer. Het is zeker nog te doen. De vissen worden met al wat meer feeling gekuist en na korte tijd is het weer een feit.

06.00u. De volgende lading is alweer daar. Het duurt dan ook niet lang of ook deze lading ligt weer netjes in het ruim. Het moeilijkste aan dit leven op zee zijn de korte slaapjes en dan de geurtjes, maar even een frisse neus op het dek is alles weer zo over.

08.00u. De bel gaat weer, de volgende lading vis word weer aan boord gehesen. Terwijl de bemanning zich over de vangst ontfermt, zorgen Richard en ik,voor het ontbijt van spiegeleieren en warme toast. Ook de verse koffie doet wonderen. Ik heb honger als een rund en volgens de vissers is dat een goed teken. Ondertussen is de zon ook weer opgestaan, zalig.

10.00u. Weerom zijn de netten uit het water gekomen en een mooie lading vis in het ruim gestockeerd. Richard zoekt in het ruim even wat lekkers uit om klaar te maken. Vervolgens beginnen we aan de voorbereidingen. Gestoofde tarbotfilet op prei met  penne in boter afgewerkt met peterselie en tomaat.

12.00u. Ik sla deze trek even over want voelde me niet zo lekker, maar met de fantastische zetpillen is alles zo weer voor mekaar en ben ik snel weer de oude. Ben er achter dat een lege maag niet ideaal is op een onstuimige zee. Ik eet dan ook mijn bordje leeg en kan er weer tegenaan. Na het leggen van de netten worden de mazen weerom gemeten want een controleschip vaart in de buurt en de vissers kunnen zich geen fouten permitteren. De zee doet nu echt gekke dingen, de windkracht bedraagt nu 6 met de golven  zuid.

14.30u. Deze trek duurde wat langer daar de bemanning bij de vorige trek net iets meer werk had. De wind is nog steeds niet gaan liggen. Bij het kuisen van deze trek wil Cornelis me wel even schminken met de inkt van een pijlinktvis maar ik bedank hem vriendelijk. Nadat ook deze partij in het ruim is opgeslagen neem ik via de mail even contact op met het thuisfront om te laten weten dat hier alles vlot verloopt.

17.00u. De volgende trek is weer een feit en nadat alles is gekuist en gesorteerd zoeken we nog snel 2 mooie kabeljauwen voor het avondeten. We besluiten om kabeljauw à la Florentine te bereiden, en zorgen dat alles klaar staat om na de volgende trek direct aan tafel te gaan. De wind is dan toch in kracht afgenomen naar een mooie 4 beaufort. Het schip danst nu mooi met de golven mee. Buiten is het reeds pikdonker.

De interesse van de bemanning bij het kookgebeuren is gewoon super, bij alles wat we klaarmaken staan ze met grote ogen en likkebaardend te kijken. Ze willen alles leren maken en leren kennen. Bas is ook steeds druk in de weer om alles te filmen.

19.00u. In de tijd dat de bemanning zich over de volgende trek ontfermt, zorgen wij om het avondmaal volledig op punt te stellen. Eens aan tafel is iedereen weerom in de wolken, de kabeljauw smaakt heerlijk, vers uit de zee, dat proef je. Na de opkuis en de afwas praten we nog wat met Cornelis en Bas. Zo krijgen we te horen dat de brandstof in de laatste vijf jaar bijna maal drie is gegaan. Lijkt niet zo veel, maar als je bedenkt dat er per reis zo’n 18000 liter fuell doorgaat is het toch wel even schrikken. Ook wat betreft de prijzen die ze krijgen per kilogram vis sta je echt versteld, wie in dit verhaal de prijs betaald en wie er aan de haal gaat met de grote winsten. Dit stemt wel even tot nadenken.

21.15u. Weerom een lading vis in het ruim. Weerom worden de mazen van de netten gemeten, kwestie van in orde te zijn moest er een controle komen. Vervolgens begeef ik mij naar mijn kooi, Richard doet de volgende trek nog mee en zoekt dan ook zijn kooi op.

Woensdag 02.11.2011

Licht bewolkt, 2-3 beaufort zuid zuidwest.

06.00u. Ik schrik plots wakker en blijkt dat zowel Richard als ikzelf deze nacht geen enkel keer de bel hebben gehoord. Dit ritme zijn we echt niet gewoon. Ik rep me uit mijn kooi en ga snel mee aan dek. De vangst is mooi. Aan het stuurboordnet moeten even wat kleine herstellingen uitgevoerd worden maar al snel liggen ze terug op de bodem van de zee. In het ruim blijkt de vangst echt wel zeer goed want we tellen twaalf kisten schol. Dat tikt aardig aan.

07.15u. De zon komt langzaam op, het is een prachtig schouwspel van kleur en licht.

08.00u. Een volgende lading schol bied zich aan en terwijl ik het ontbijt verzorg is de rest van de bemanning in de weer met de vangst. Het lijkt een zalige dag te gaan worden. De zon schijnt fel en de lucht is mooi blauw met hier en daar een wolkje. Daartussen dansen de meeuwen hun non-stop dansje zwevend op de wind. Af en toe zijn er enkele die op dek landen en een scholletje meepikken. Ondertussen raakt de kombuis gevuld met de heerlijke geur van verse koffie, daar wordt een mens pas vrolijk van.

09.15u. Iedereen heeft heerlijk ontbeten. We kuisen nog even de kombuis op terwijl de bemanning zich terugtrekt in hun kooi. Wij besluiten om de kans te grijpen en te genieten van een heerlijke douche. Kan best wel goed doen na twee dagen en twee nachten. Je word er gelijk een ander mens van. Nog maar eens een bewijs dat wij echte luxepaarden zijn. Op tijd en stond eten, slapen en wassen terwijl je dat alles hier moet doen tussen twee trekken door.

10.00u. Weerom is daar een lading verse vis. Een mooie lading van zeker twaalf kisten schol. Vervolgens zoeken we weer wat lekkers uit om klaar te maken voor het middagmaal. Gerookte pladijsfilets met sabayon van Duvel, groene asperges en creoolse rijst. Ondertussen maken we van de graten een heerlijke bouillon, die we gaan gebruiken voor onze vissoep.

12.00u. Tijdens dit alles gaat de bemanning onverminderd verder met het ophalen van de vis. De hoeveelheden schol blijven zeer goed.

13.00u. Alles in het ruim en dan aan tafel waar iedereen weerom geniet van dit heerlijke maal.

14.00u. De bemanning zoek zijn kooi op om toch even wat te rusten, terwijl wij de kombuis volledig netjes opruimen. In die tijd staat de rijstpap rustig te pruttelen en de geur van vanille en saffraan vult de volledige ruimte.

15.00u. Terug in de kombuis na het verwerken van de lading vis, leggen we de laatste hand aan de heerlijke vissoep voor vanavond. Op de achtergrond voeren de meeuwen en de Jan van Gents een strijd voor heerlijke hapjes. Vooral deze laatste zijn echte acrobaten, met de vleugels geplooid op de rug duiken ze diep de zee in om vervolgens moeiteloos terug te vertrekken.

We zijn ook net onze vrienden op de Urk 88 gepasseerd, Mark en wouter stonden te zwaaien op het dek. Er zijn nu wel meer kotters in de buurt, een goede visgrond blijft niet lang geheim.

De wind is ook terug in kracht toegenomen en de deining weer aardig toegenomen. Ook de voorspellingen zijn niet erg gunstig, men spreekt voor vannacht van 6 beaufort en morgen zelfs met uitschieters tot 7 beaufort. W e zien wel wat de dag ons brengt.

17.00u. Weer een lading vis in het ruim. Het schip gaat nu stevig op en neer. Ne deze trek is er voor iedereen verse koffie en paprijst. In een mum van tijd is de pap helemaal leeg zoals de kombuis en ligt iedereen weer in zijn kooi voor welverdiende rust.

Onvoorstelbaar hoe snel de zee van gedaante kan veranderen. Van een mooi blauwe vlakte, naar een schuimende, woelige zwarte massa.

Even nakaarten over de voorbije dagen. Wat een zalig gevoel om dit met je beste collega en vriend te mogen meemaken. Hier worden banden gesmeed voor het leven. Brothers in arms zoals ze in het Engels zeggen. Samen door het voor.

19.00u. Iedereen is weer present, alle hens aan dek voor de volgende lading. Het kuisen van de vis gebeurt nu op het ritme van de golven en je moet je af en toe stevig schrap zetten. Na dit alles gaan we aan tafel voor de heerlijke Noordzeevissoep met krabbepoten, langoustines, kabeljauw en poon. Ook hebben we een overheerlijke Rouille gemaakt. Het was volgens de bemanning een tien met een griffel waard en de overschot zal vannacht wel opgeraken.

20.30u. Net een berichtje van het thuisfront, fijn dat ook daar alles goed gaat. Terwijl ik dit tracht te schrijven, gaat het schip stevig tekeer op de hoge golven want buiten heeft de wind in kracht gewonnen en waait nu met een kracht van 6 à 7 beaufort. Je voelt nu echt wel dat je op zee zit, stl zitten is er echt niet meer bij.

21.00u. Een fantastische trek, een vangst van 13 kisten schol en 4 kisten kabeljauw.

22.15u. Terug binnen, ongelooflijk wat de zee met je doet. Dit ritme zijn wij echt niet gewoon.   Nog even nakaarten en dan de kooi in. Slapen doe ik als een roos en mis daardoor weerom enkele trekken. Niemand die er een probleem van maakt. De bemanning echter gaat onverminderd verder bij golven van 2.5 à 3 meter hoog en windkracht zeven. Dat mensen 35 euro betalen voor een pretpark lijkt hier onwaarschijnlijk. Hier is de ganse dag Walibi en je hoeft geen twee uur aan te schuiven voor de attractie.

24.00u. Een speciale vangst. Een groot stuk metaal is in de netten verstrikt geraakt en de bemanning  heeft heel wat werk om het te verwijderen en de netten terug op orde te krijgen. Al deze extra tijd heeft ook zo zijn invloed op de rust die de bemanning krijgt. Zij kunnen pas weer de kooi in als alle vis in het ruim is opgeslagen. Tijdens de nacht hebben ze ook nog twee vliegtuigjes opgevist die waarschijnlijk afkomstig zijn van het kabelschip dat gisteren in onze buurt voer. Wij mogen bij hem niet dichter komen dan drie mijl en zeven mijl achterom.

Donderdag 03.11.2011

Grijs bewolkte lucht en de wind waait nog steeds met een kracht van zeven beaufort.

07.00u. een half uurtje geleden was het gedaan met slapen. Zonder dralen vaart het schip verder beukend tegen de hoge golven.

08.00u. Na de trek voorzien we de bemanning van een stevig ontbijt. Spek, worst, bonen in tomatensaus,warme tomaatjes en een heerlijk eitje staan op het menu. We hopen op deze manier de bemanning de nodige energie te geven bij deze minder goede omstandigheden waarin ze toch steeds het beste van zichzelf geven. Op het dek is het nu echt geen pretje, je word naar alle kanten geslingerd en ondertussen zwiepen de netten alle richtingen uit, en hangen buiten boord de grote stalen korren te bengelen alsof het lucifers zijn. Nu heb je echt ogen en handen tekort als je dit niet dagelijks doet. Levensgevaarlijk maar wel fascinerend.

10.00u. Weer een trek voorbij, de opeenvolging is nu niet meer te tellen, maar we geven niet op en gaan mee aan dek om ook deze lading weer netjes in het ruim te plaatsen. Een groot probleem is echter het afdalen van een ladder van drie meter naar het visruim terwijl het schip  alle kanten op danst. Dit is een echte evenwichtsoefening. Terug aan dek krijgt Richard nog even een koude douche daar een golf op de boeg beukt. Hij is onmiddellijk klaar wakker.

11.00u. Terug binnen beginnen we aan het middagmaal. Mooi gebakken scholfilets (het lijken wel biefstukken) met ratatouille en in de boter gegaarde aardappelen op Provençaalse wijze. Het snijden van de groenten en het fileren van de vis is bij dit weer voor een vlotte snijder echt geen lachertje. Maar zoals we altijd zeggen, met de juiste techniek blijven alle vingers netjes heel.

12.15u. Na een korte pauze in hun kooi is de bemanning alweer daar om de volgende vangst binnen te halen. Ik sta nog steeds versteld waar deze mensen de moed en de kracht vandaan halen om gedurende vijf dagen en nachten aan dit tempo en in deze omstandigheden te blijven presteren.

12.25u. De netten zakken alweer naar de zeebodem en het kuisen van de vis is weerom begonnen. Drie kwartier later is ook dit weer een feit en kunnen we aan tafel.  Tijd om te stoppen met schrijven en het middagmaal af te werken voor onze fantastische bemanning. Ze verdienen het echt om eens goed in de watten gelegd te worden.  We komen tot de vaststelling dat de reis bijna voorbij is, nog 24 uur en we zitten alweer in de wagen richting België. De tijd gaat hier sneller dan je denkt, maar één ding weet ik wel zeker, dit staat in mijn geheugen gegrift. Nadat alles is opgeruimd is het weerom tijd om even in de kooi te kruipen want over een uurtje is de volgende trek weer daar.

15.00u. De zee is nog steeds niet van plan om het iets rustiger aan te doen en dus blijven we vrolijk op en neer dansen. De lucht lijkt nu toch wel wat op te klaren en misschien heeft de zon nog wel zin om even te komen kijken.

16.15u. Wat een mooie trek, heel mooie pladijzen, een aantal grote tarbotten en 5 kisten grote kabeljauwen. Wel een probleem met de ijsmachine, desalniettemin is iedereen in de wolken met deze mooie vangst. Een uurtje later is alles netjes gestapeld in het ruim en zitten we met een lekkere bak koffie in de kombuis. De wind is dan toch wat in kracht afgenomen.

17.30u. Nog even op vraag van de bemanning verse mayonaise en tartaarsaus maken op vraag van de bemanning want vanavond maakt Flerik patat ( frietjes) voor ons klaar. Dit alles gebeurt onder het goedkeurend oog van Piet en Meinert. Het is nog even wachten op de volgende trek.

18.20u. Het was een kleine maar zeer mooie trek waaronder een zeer grote, dikke tarbot.

19.00u. Aan tafel voor ons laatste avondmaal aan boord van kotter Elisabeth. De frietjes van Flerik smaken heerlijk, enkel de satésaus geniet niet mijn voorkeur.

21.00u. De volgende trek. We varen reeds richting Harlingen. De reden is dat we dan die paar laatste trekken dichter bij huis kunnen doen. Zo besparen de vissers een deel van de fuell, want stomen is gelijk aan veel verbruiken, en één ding echt wel zeker, minder verbruik van brandstof is meer opbrengst voor de bemanning en daar draait het toch allemaal om.

Vervolgens helpen we de bemanning bij het soppen van de achtersteven van de kotter, dit wil zeggen alles kuisen zodat het schip netjes is om morgen in Harlingen aan te meren en volgende week proper en netjes te starten.

21.00u. De volgende trek. Behoorlijk wat schol maar ook een mooie vangst tarbot.

22.10u. Iedereen terug binnen, nog even wat drinken en dan de kooi in.

Vrijdag  04.11.2011

04.30u. De laatste trek van de week. Ik laat me door Meinert wekken want deze wil ik voor geen geld van de wereld missen. Een mooie trek. De netten geen niet meer tot op de bodem maar blijven nu net aan het wateroppervlak hangen om te spoelen. De wind is nu echt wel losgeslagen en het schip beukt stevig tegen de golven in en krijg ook ik mijn douche boegwater over me heen. Nadat de vangst is verwerkt en in het ruim in opgeslagen begeef ik mij naar de brug vanwaar ik het aan boord brengen van de korren op een veilige manier kan volgen. Een klus om u tegen te zeggen.

06.00u. Terug in de kooi voor nog een beetje rust.

08.00u. Iedereen wakker en aan tafel voor een heerlijk ontbijt. Ondertussen varen we reeds tussen Vlieland en Ter Schelling de Waddenzee op. Ondertussen is de lucht mooi opengetrokken en de wind gaan liggen. Mooi om deze week mee af te sluiten. Tijdens het laatste stukje van onze tocht passeren we nog even een jachtje. Met name de “EOS”, het grootste in privé bezit zijnde zeiljacht van Europa, waarschijnlijk eerlijk verdient. Ik wil niet weten wat het kost om dit ding varende te houden. Onder het aanschouwen van al dit moois is de bemanning echter druk in de weer om alles terug in optimale conditie te brengen voor de volgende visweek. De netten worden volledig in orde gebracht en ook alle kettingen krijgen een grondige controle, Richard en ik zorgen in tussentijd dat de hele kombuis een stevige beurt krijgt.

10.00u. We meren aan, aan de steiger in Harlingen. Terwijl de bemanning in de weer is om alle vis op de kade te zetten maken wij ons klaar om terug richting Belgie te keren.

11.30u. We nemen met pijn in het hart afscheid van onze bemanning en beloven dat we zeker present zullen zijn op vlaggetjesdag. Nog een stevige schouderklop en dan de wagen in.

Piet, Bas, Flerik, Cornelis en Meinert; nogmaals bedankt voor de fijne week op zee aan boord van de NG 19 Elisabeth. Het was een onvergetelijke ervaring en zal nog dikwijls met veel plezier aan deze reis terugdenken.

Dansend op de golven.

Dansend op de golven, het land ver uit het zicht,

De wind speelt met het water, de blik op de einder gericht.

We varen steeds maar verder, een mooie vangst tegemoet,

Geen mens kan ooit geloven, wat dit met je doet.

Het echte vissersleven, gejaagd door weer en wind,

Je mag er wel van dromen, je weet niet waar je aan begint.

Dansend op de golven, de zee, de lucht en de zon,

De zee zal voor ons zorgen, zoveel ze ook maar kon.

Zwoegend in de golven, hopend op een mooie trek,

Vertel het aan de mensen, ze verklaren je voor gek.

Steeds datzelfde ritme, eten, slapen, werken, de hele dag maar door,

Je zal het thuis nooit merken, maar deze jongens gaan ervoor.

Dansend op de golven, de boeg snijd er door heen,

Het echte vissersleven is nog net zoals voorheen.

Gedreven door het water, de vis en de natuur,

Vertel het  je kinderen later, dit leven is zo puur.

Afhankelijk van de elementen op de grote wijde plas,

Ik blijf ervan genieten, ik voel me in mijn sas.

Dansend op de golven, de dagen gaan voorbij,

Diegene waar ik naar uitkijk, zijn de kinderen en jij.

Weer in de veilige haven, een avontuur is weer ten eind,

Zoals de zon op het einde van de dag aan de horizon in zee verdwijnt.

Geschreven op dinsdag 01.11.2011 om 21.00u. aan boord van de NG19 ergens op de Noordzee, als dank aan de ganse bemanning en de familie Romkes.